Ormangülü ve açelya zehirlenmesi

Özet

Rhododendron ve açelyaların yaprak, çiçek, nektar ve poleni grayanotoksin içerir; gastrointestinal, kardiyak ve nörolojik belirtiler oluşturabilir.

Mekanizma

Grayanotoksinler voltaj kapılı sodyum kanallarını açık durumda tutarak sinir, iskelet ve kalp kasında uzamış depolarizasyona yol açar.

Endikasyon / yaklaşım

• ABC, kalp hızı/ritmi, kan basıncı ve nörolojik durum izlemi
• Asemptomatik veya nörolojik olarak uygun erken olguda kontrollü dekontaminasyon
• Hipotansiyonda IV dolaşım desteği
• Bradikardi, aritmi, tremor ve nöbetlerin bulguya özgü tedavisi
• Kusma/diyare için sıvı, antiemetik ve gastroprotektif destek

Kritik uyarılar

• Tüm bitki toksiktir; nektar ve polen de maruziyet kaynağı olabilir.
• Belirtiler çoğunlukla 1–4 saat içinde gelişir ancak gecikebilir.

Kontrendikasyonlar

• Bilinç bozukluğu, nöbet veya aspirasyon riski olan hayvanda kusturma

Etkileşimler

• Bradikardi ve hipotansiyonu artıran ilaçlar dikkatle değerlendirilmelidir.

İstenmeyen etkiler

• Hipersalivasyon, kusma ve diyare
• Bradikardi, hipotansiyon ve aritmi
• Kas güçsüzlüğü, tremor, nöbet ve koma

Klinik örüntü

Grayanotoksin sendromu: şiddetli Gİ bulgular, depresyon/güçsüzlük, bradikardi, hipotansiyon ve aritmi; ağır olguda tremor, nöbet ve koma.

Antidotal yaklaşım

Özgül antidot yoktur. Atropin bradikardi için, uygun antiaritmikler ritim bozukluğu için; IV sıvı, tremor ve nöbet kontrolü klinik bulgulara göre değerlendirilir.

Yapılmaması gerekenler

• Sadece birkaç yaprak yenmesini otomatik olarak önemsiz saymak
• Kardiyak izlem olmadan taburcu etmek
• Semptomatik hayvanda kusturma

Arınma / kalıntı

Etkilenen gıda hayvanları ve bunlardan elde edilen ürünler, toksin/ilaç kalıntısı ve gıda güvenliği değerlendirmesi tamamlanıncaya kadar gıda zincirine sokulmamalıdır.

Doz / protokol notu

Bu eğitim özeti reçete değildir. Dekontaminasyon, antidot ve destek tedavisi; bitkinin kesin tanısı, yenilen kısım/miktar, tür, süre ve klinik-laboratuvar bulgularına göre veteriner hekim tarafından seçilmelidir.