Zehir · Zehirli bitkiler · Hidrolize olabilir tanenler
Meşe ve palamut zehirlenmesi
Sığır · Koyun · At · Köpek · Tüm türler
Bitki kimliği
Quercus spp.
Toksik kısım: Filiz, genç/olgun yaprak ve palamut
Toksik ilke: Hidrolize olabilir tanenler ve fenolik metabolitler
Maruziyet: Merada alternatif yem azlığı, budama artığı veya aşırı palamut tüketimi
Özet
Meşe filiz, yaprak ve palamutlarının yoğun tüketimi özellikle sığır ve koyunlarda ülseratif gastrointestinal hasar ve akut böbrek yetmezliğine yol açabilir.
Mekanizma
Hidrolize olabilir tanenlerin galik asit, pirogallol ve diğer fenolik metabolitleri gastrointestinal mukozayı ve renal tübülleri zedeler.
Endikasyon / yaklaşım
- Hayvanların meşe/palamut kaynağından uzaklaştırılması ve güvenli yem-su sağlanması
- Hidrasyon, dolaşım, asit-baz, elektrolit, BUN/kreatinin ve idrar çıkışının seri izlemi
- Şok, dehidrasyon, asidoz ve renal yetmezliğe yönelik destek
- Erken olguda veteriner kararıyla gastrointestinal bağlayıcı/dekontaminasyon
- Mera, açlık ve aşırı palamut yılı risklerinin sürü düzeyinde yönetimi
Kritik uyarılar
- Tüm Quercus türleri potansiyel toksik kabul edilmelidir.
- Başlıca risk alternatif yem azlığı ve filiz/yaprak/palamudun rasyonun büyük bölümünü oluşturmasıdır.
Kontrendikasyonlar
- Oligürik/anürik hayvanda izlemsiz sıvı yüklemesi
Etkileşimler
- Nefrotoksik ilaçlar renal hasarı ağırlaştırabilir.
İstenmeyen etkiler
- Anoreksi, depresyon, konstipasyonu izleyen koyu/kanlı diyare
- Dehidrasyon, ventral ödem ve asidoz
- Azotemi, oligüri/anüri ve renal yetmezlik
Klinik örüntü
Gastrointestinal-renal sendrom: anoreksi/depresyon, konstipasyon ardından koyu veya kanlı diyare, dehidrasyon, ödem ve ilerleyici azotemi/oligüri.
Antidotal yaklaşım
Özgül antidot yoktur. Maruziyetin kesilmesi ve dehidrasyon, şok, asidoz, elektrolit bozukluğu ile renal yetmezliğin destekleyici tedavisi esastır.
Yapılmaması gerekenler
- Palamudu tüm türler için güvenli yem saymak
- Renal değer ve idrar çıkışını izlemeden sıvı uygulamak
- Yalnızca meşe metaboliti saptanmasını klinik zehirlenme kanıtı saymak
Arınma / kalıntı
Etkilenen gıda hayvanları ve bunlardan elde edilen ürünler, toksin/ilaç kalıntısı ve gıda güvenliği değerlendirmesi tamamlanıncaya kadar gıda zincirine sokulmamalıdır.
Doz / protokol notu
Bu eğitim özeti reçete değildir. Dekontaminasyon, antidot ve destek tedavisi; bitkinin kesin tanısı, yenilen kısım/miktar, tür, süre ve klinik-laboratuvar bulgularına göre veteriner hekim tarafından seçilmelidir.
Kaynak ve editoryal kayıt
İçerik kayıt tarihi: 2026-09-08 · Kayıttaki sorumlu: Toksikoloji Editör Kurulu
Kaynak sayısı: 1. Kitap bölümüne/sayfasına erişilmediyse çapraz doğrulama yapılmış kabul edilmez. Etiket kaynağı ile klinik kaynak aynı kapsamı desteklemez.