Zehir · Zehirli bitkiler · Lokal irritan oksalatlar
Çözünmeyen oksalat içeren salon bitkileri
Köpek · Kedi · Tüm türler
Bitki kimliği
Dieffenbachia, Philodendron, Spathiphyllum ve benzeri Araceae
Toksik kısım: Özellikle yaprak ve gövde özsuyu
Toksik ilke: Çözünmeyen kalsiyum oksalat rafidleri
Maruziyet: Ev/iş yeri salon bitkisinin çiğnenmesi
Özet
Difenbahya, filodendron ve barış çiçeği gibi bitkilerdeki çözünmeyen kalsiyum oksalat rafidleri ağız ve üst hava yolunda ani ağrı, salivasyon ve ödem oluşturur.
Mekanizma
İğne biçimli kalsiyum oksalat kristalleri ağız, farinks ve özofagus mukozasına mekanik olarak saplanarak yoğun lokal irritasyon ve inflamasyon oluşturur.
Endikasyon / yaklaşım
- Ağızdaki bitki materyalinin eldivenle uzaklaştırılması ve oral kavitenin nazikçe silinip durulanması
- Larengeal ödem, solunum güçlüğü ve oksijenasyonun değerlendirilmesi
- Gerekirse hava yolunun güvenceye alınması ve oksijen desteği
- Ağrı, oral inflamasyon, kusma ve hidrasyonun destekleyici yönetimi
Kritik uyarılar
- Bu grup gerçek zambakların kedide oluşturduğu nefrotoksisiteyle karıştırılmamalıdır.
- Çoğu olgu lokal ve kendini sınırlayıcıdır; larengeal ödem gelişirse acildir.
Kontrendikasyonlar
- Ağız ve farinkste kuvvetli mekanik kazıma
- Hava yolu ödemi olan hastada zorla oral sıvı verme
İstenmeyen etkiler
- Ani ağız ağrısı, salivasyon ve ağza pati atma
- Oral/faringeal eritem ve ödem
- Disfaji, kusma; nadiren larengeal obstrüksiyon
Klinik örüntü
Ani lokal irritan sendrom: bitkiyi çiğner çiğnemez ağız ağrısı, yoğun salivasyon, disfaji ve yüz/oral ödem; nadiren üst hava yolu tıkanması.
Antidotal yaklaşım
Özgül antidot yoktur. Bitki materyalinin uzaklaştırılması, ağzın nazikçe temizlenmesi ve destekleyici bakım esastır; larengeal ödemde hava yolu önceliklidir.
Yapılmaması gerekenler
- Barış çiçeğini gerçek Lilium zambağıyla aynı nefrotoksik gruba koymak
- Ağzı kuvvetle ovalamak
- Solunum güçlüğü olan hayvana zorla yiyecek veya sıvı vermek
Arınma / kalıntı
Gıda hayvanlarında maruziyet kaynağı ve destek tedavisi ayrıca değerlendirilmelidir.
Doz / protokol notu
Bu eğitim özeti reçete değildir. Dekontaminasyon, antidot ve destek tedavisi; bitkinin kesin tanısı, yenilen kısım/miktar, tür, süre ve klinik-laboratuvar bulgularına göre veteriner hekim tarafından seçilmelidir.
Kaynak ve editoryal kayıt
İçerik kayıt tarihi: 2026-09-08 · Kayıttaki sorumlu: Toksikoloji Editör Kurulu
Kaynak sayısı: 1. Kitap bölümüne/sayfasına erişilmediyse çapraz doğrulama yapılmış kabul edilmez. Etiket kaynağı ile klinik kaynak aynı kapsamı desteklemez.