Soğan, sarımsak ve Allium zehirlenmesi

Özet

Çiğ, pişmiş, kurutulmuş veya toz Allium ürünleri oksidatif eritrosit hasarı, Heinz cisimciği oluşumu ve gecikmiş hemolitik anemiye yol açabilir.

Mekanizma

Kükürt içeren oksidan bileşikler eritrositlerde oksidatif hasar, Heinz cisimcikleri ve methemoglobinemi oluşturur; hemoliz çoğunlukla maruziyetten günler sonra belirginleşir.

Endikasyon / yaklaşım

• Ürünün biçimi, konsantrasyonu ve tekrarlayan maruziyetin sorgulanması
• Yakın maruziyette veteriner kontrollü erken gastrointestinal dekontaminasyon
• Seri hemogram, kan yayması/Heinz cisimciği, bilirubin, idrar ve renal fonksiyon izlemi
• Yaşamı tehdit eden anemide oksijen ve uygun kan transfüzyonu
• Hemoglobinürik nefroza karşı IV sıvı ve renal destek

Kritik uyarılar

• Kediler en duyarlı türdür; konsantre toz ve kurutulmuş ürünler yüksek risk taşır.
• Klinik anemi birkaç gün gecikebilir; ilk normal hemogram riski dışlamaz.

Kontrendikasyonlar

• Semptomatik veya aspirasyon riski olan hastada kusturma

Etkileşimler

• Diğer oksidan ilaç ve toksinler eritrosit hasarını artırabilir.

İstenmeyen etkiler

• Letarji, anoreksi, taşipne ve taşikardi
• Solukluk, ikter, hemoglobinüri ve kollaps
• Heinz cisimcikli hemolitik anemi ve sekonder nefroz

Klinik örüntü

Gecikmiş oksidatif hemoliz: birkaç gün sonra güçsüzlük, solukluk/ikter, taşipne, hemoglobinüri ve kollaps; Heinz cisimcikleri ve bazen methemoglobinemi.

Antidotal yaklaşım

Özgül antidot yoktur. Erken dekontaminasyon, oksijen, IV sıvı ve ağır anemide kan transfüzyonu temel tedavilerdir.

Yapılmaması gerekenler

• Pişmiş, toz veya kurutulmuş ürünü güvenli saymak
• İlk 24 saatte belirti yokken izlemi sonlandırmak
• Aktif kömürün etkinliğini kanıtlanmış kabul etmek

Arınma / kalıntı

Etkilenen gıda hayvanları ve bunlardan elde edilen ürünler, toksin/ilaç kalıntısı ve gıda güvenliği değerlendirmesi tamamlanıncaya kadar gıda zincirine sokulmamalıdır.

Doz / protokol notu

Bu eğitim özeti reçete değildir. Dekontaminasyon, antidot ve destek tedavisi; bitkinin kesin tanısı, yenilen kısım/miktar, tür, süre ve klinik-laboratuvar bulgularına göre veteriner hekim tarafından seçilmelidir.