Aflatoksikoz

Özet

Kontamine yemle ilişkili akut veya kronik hepatotoksisite, koagülopati, büyüme geriliği ve immün baskılanma tablosudur.

Mekanizma

Karaciğerde oluşan reaktif aflatoksin metabolitleri nükleik asit ve proteinlere bağlanarak hepatoselüler nekroz, karsinojenisite ve immün baskılanma oluşturur.

Endikasyon / yaklaşım

• Şüpheli yemin derhal kesilmesi ve temsili yem numunesinin akredite laboratuvara gönderilmesi
• Karaciğer fonksiyonu, koagülasyon, hemogram ve klinik durumun seri izlemi
• Kaliteli ve dengeli rasyon ile organ destekleyici tedavi
• Sürü düzeyinde yem depolama, parti takibi ve eş zamanlı hastalıkların yönetimi

Kritik uyarılar

• Bir yem bağlayıcı kullanılması kontamine yemi güvenli hâle getirmez.
• Süt sığırlarında aflatoksin M1 gıda güvenliği riski oluşturur; resmî kalıntı yönetimi gerekir.

Kontrendikasyonlar

• Kontamine yemin bağlayıcı eklenerek beslenmeye devam edilmesi

Etkileşimler

• Eş zamanlı enfeksiyon, yetersiz beslenme ve diğer hepatotoksinler klinik etkiyi ağırlaştırabilir.

İstenmeyen etkiler

• Anoreksi, letarji ve azalmış verim
• İkter, kanama eğilimi ve hepatik yetmezlik
• Kronik maruziyette büyüme geriliği ve immün baskılanma

Klinik örüntü

Yem kaynaklı hepatotoksik/hemorajik sendrom: iştahsızlık, verim kaybı, ikter, kanama, yükselmiş hepatik belirteçler; sürüde birden fazla hayvan etkilenebilir.

Antidotal yaklaşım

Spesifik antidot yoktur. Maruziyet kaynağının kesilmesi, uygun beslenme ve hepatik/koagülasyon desteği esastır; sürü ve gıda güvenliği birlikte yönetilir.

Yapılmaması gerekenler

• Küflü görünmeyen yemi aflatoksinsiz varsaymak
• Tek bir yem örneğini tüm partiyi temsil ediyor kabul etmek
• Bağlayıcıyı tek başına tedavi veya güvenlik garantisi olarak görmek

Arınma / kalıntı

Gıda değeri olan hayvan ve ürünleri, kalıntı ve gıda güvenliği değerlendirmesi tamamlanıncaya kadar gıda zincirine sokulmamalı; karar yetkili veteriner hekim ve resmî makamlarla yürütülmelidir.

Doz / protokol notu

Bu özet reçete değildir. Antidot, acil ilaç, sıvı ve dekontaminasyon protokolü; tür, maruziyet zamanı, klinik ve laboratuvar bulguları ile ürün içeriğine göre veteriner hekim tarafından belirlenmelidir.